Wat is die sin van oud word?

Deur Prof. Ben de Klerk

Wat is die sin daarvan dat ek so oud geword het? Is die lewe vir dié wat tagtig en ouer geword het regtig nou net vol swaarkry en leed, soos Moses in Psalm 90 sê?

Aftakeling, eensaamheid, vrese

Daar is dikwels ʼn goedige gespot: Oud-word en oud-wees is nie vir sissies nie. Volgens Psalm 72 (met die opskrif “Noudat ek oud geword het”) beteken oud wees aftakeling, eensaamheid en vrese. Soms is die liggaamlike aftakeling stadig, dan is daar ʼn skielike terugslag. Ons hoor ander of onsself sê:

  • “Kyk hoe swaar loop ek nou”;
  • “Dominee, jy moet harder praat”;
  • “My Pa is nou finaal bedlêend”;
  • “Hy herhaal nou dinge so baie, en leef nou meer in die verlede”.

Ouderdom bring ook eensaamheid. Dieselfde mens wat as kind en jongmens soveel vriende gehad het en die wye omgewing as leefwêreld gehad het, is van ’n ruim huis met ʼn groot tuin, na ’n woonstel in ʼn aftreeoord, na ʼn kamer en uiteindelik in ʼn siekeboegkamertjie saam met nog vier ander oumense.

Die ouderdom bring ook vrese:

  • “My heup kan so maklik breek”;
  • “Sal ek met my pensioen uitkom?”;
  • “Het ek die Here genoeg gedien”?;
  • “Die dood is so naby, sal daar regtig lewe ná die dood wees?”

Soeke na die sin van die lewe in die ouderdom

 “Wat is die sin van my lewe op hierdie ouderdom waar ek so afhanklik en broos en waardeloos is?” Ek het ʼn antwoord op hierdie vraag by die digter van Psalm 71 gaan soek, want die Psalm trek saam in die gebed: Here, inspireer almal wat oud word. In hierdie Psalm is ʼn bejaarde aan die woord. Daar is nie bo-aan die Psalm ʼn opskrif of die naam van ʼn bidder nie. Die gebed is oop en man en vrou kan hulle in die digter se skoene plaas. Die digter is oud en grys, maar het ʼn innige verhouding met die Here en al was sy lewe nie altyd net voorspoedig nie, en was daar baie benoude en hartseer en val-en-opstaan oomblikke, het die Here hom telkens gered.

Wat bid hierdie bejaarde? In die aangrypende gebed bring die bidder verlede, hede en toekoms voor die Here se troon. Wat die verlede betref loof ons bejaarde die Here, want sy vertroue in die Here berus op God se dade, veral sy redding uit swaarkry. Omdat die Here dwarsdeur die bejaarde bidder se lewe hoop en vertroue gegee het, kan hy nou na die Here kom, noudat hy oud en grys geword het, in die hede!

Een van die grootste vrese in ʼn bejaarde se lewe is verwerping: “U Here, is nooit te besig dat U my sal vergeet nie”. Hy wil God ook in die toekoms bly loof: “My mond sal vertel, ek sal U loof, ek sal bly praat van U”. Die Here het van jongs af die digter geleer hoe groot Hy is en watter wonderdade Hy in elkeen se persoonlike lewe doen en daarvan wil die digter bly vertel, ook in die toekoms.

Christus se lyding (“My God my God waarom het U My verlaat”) en sterwe, bring in die bejaarde se lewe ʼn finale einde aan eensaamheid. Christus kan om hierdie rede sê: Wees bewus daarvan – Kyk, Ek is altyd by julle. Daarom stuur die Vader en Seun die Heilige Gees. God is naby, want die Gees bid en bring die lof van al die lewensjare voor God, ook vir dié mense wat aan Alzheimer se siekte ly, en dalk nie meer weet wat sy naam is of wie sy kinders is nie.

Die sin van bejaardes se bestaan is veral bid, loof en vertel

Hierdie bejaarde bid! Seniors van die gemeente, julle kan nog so baie doen. Bid is om God te loof en om ons almal se skuld voor God bloot te lê. Bid is om te dank en steeds te soek na nuwe stof om God te dank. Bid is om mense se lewens aan God op te dra. Oud-word bied die uitnemende geleentheid om God te loof. Daar lê ʼn lewe van genade agter die bejaarde en hy kan nie anders as om God se wonderdade raak te sien nie. Psalm 71 en 78 leer veral dat bejaardes moet vertel: Dalk mondeling as die familie saamkom, dalk deur iets van ʼn lewensverhaal neer te skryf of ʼn briefie aan ʼn kleinkind, want die dade van God moet van geslag tot geslag oorvertel word.

Oud- en grys-wees is ʼn heerlike tyd as jy op jou knieë bly. Dit gaan nie die pyn en vernedering van oud wees wegvat nie, maar gaan meewerk dat die bejaarde hom sinvol kan verbind om ten minste drie dinge gereeld te doen: bid en loof en vertel.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *